niedziela, 9 września 2012

Jak bezpiecznie zażywać leki?

W jaki sposób  zażywać leki i suplementy, by substancja lecznicza wchłaniała się optymalnie
czyli szybko, bezpiecznie i była maksymalnie przyswajalna?

W obecnych czasach ludzie coraz więcej uwagi poświęcają trosce o zdrowie swoje i najbliższych.
Wzrasta świadomość zdrowotna pacjentów. Dzięki  profilaktyce, dbaniu o zdrowie i w razie choroby odpowiednio prowadzonej  farmakoterapii długość i jakość życia ulegają  poprawie.
Czy wiedza pacjentów o stosowaniu i działaniu leków (tych na receptę i dostępnych w aptece bez recepty  a także suplementów)  jest wystarczająca ?
 Lekarz prowadzący zazwyczaj zaleca odpowiedni schemat dawkowania leków i suplementów.
Nie stosując się do tych zaleceń osłabiamy skuteczność leku, narażamy się na utratę zdrowia, a nawet życia.
W razie jakichkolwiek wątpliwości co do sposobu ich zażywania należy skonsultować się z lekarzem.
 O sposobie zażywania leków ogólnodostępnych można zapytać farmaceutę w aptece, który chętnie pomoże i odpowie na pytanie.
Przed zażyciem leku należy dokładnie przeczytać ulotkę: sposób działania, przeciwwskazania  i zalecenia co do sposobu przyjmowania leku.
 Jeżeli pacjent przyjmuje leki na stałe  podczas każdej  wizyty u lekarza powinien poinformować  o przyjmowanych lekach i suplementach.. Lekarz  przepisując leki doraźne powinien zwrócić uwagę czy nie zachodzi między nimi do niekorzystnych interakcji, a jeśli tak zalecić odpowiednie podawanie.
 Zażywanie bez wiedzy lekarza suplementów diety  może zmniejszyć efekt działania niektórych leków.

 Kiedy przyjmować leki doustne?
 Oczywiście zgodnie z zaleceniem lekarza.
 Leki powinniśmy przyjmować systematycznie , o określonych porach i w zalecanych ilościach.
 Niektóre leki należy przyjmować z pożywieniem inne na czczo, część leków wchodzi w niepożądane  interakcje farmakologiczne z  substancjami zawartymi w pokarmie  i napojach, osłabiając wchłanianie substancji leczniczej do krwiobiegu lub powodując zmienność ich działania.
Dlatego wiedza  pacjentów o stosowaniu i działaniu leków jest  bardzo istotna.
Określenie " na pusty żołądek" oznacza, że lek powinien być przyjęty godzinę przed posiłkiem  lub dwie godziny po posiłku.  W ten sposób zażywamy leki trudno wchłanialne, które mogą mieć problem z przedostaniem się do krwi gdy w żołądku i jelitach znajduje się pokarm.
Zapobiega to interakcjom substancji leczniczej z pożywieniem i zapewnia optymalne jej wchłanianie. Dotyczy to m.in. niektórych antybiotyków.     
Przyjmowanie leków  "przed posiłkiem" oznacza, że musi upłynąć 20-30 minut zanim przyjmiemy posiłek
Przed posiłkiem przyjmujemy leki alkalizujące i pobudzające pracę jelit, a także niektóre leki przeciwcukrzycowe, działające w obecności insuliny wydzielającej się po posiłku..
Termin "przyjmowanie leków w trakcie jedzenia lub  po posiłku " jest zalecany dla leków, w skład których wchodzą substancje działające drażniąco na śluzówkę przewodu pokarmowego. Obecność pokarmu działa w tym przypadku ochronnie na przewód pokarmowy. Po jedzeniu przyjmuje się m.in  preparaty zawierające żelazo,oraz  hydrokortyzon, ibuprofen, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy.
Żadnych z tych preparatów  nie wolno przyjmować na czczo,  gdyż grozi to podrażnieniem błony śluzowej przewodu pokarmowego, a w efekcie pojawieniem się wrzodów.

Warto wiedzieć:
 Preparaty z  żelazem należy przyjmować wraz z witaminą C, która ułatwia  wchlanianie.
W okresie jak jesteśmy przeziębieni nie powinniśmy przyjmować żelaza.
 Omegę-3 zażywamy pół godziny przed jedzeniem lub półtorej godziny po jedzeniu, popijając niewielką ilością najlepiej  zwykłej przegotowanej wody. Podawana wraz z posiłkiem łączy się z tłuszczami nasyconymi i traci swoje właściwości.
 Preparaty zawierające błonnik pokarmowy należy podawać na pusty żolądek, popijając dużą ilością przegotowanej wody.
Błonnika nigdy nie należy podawać z lekami.
Preparaty sterydowe i przeciwreumatyczne najlepiej przyjmować rano.
Leki kardiologiczne i ciśnieniowe po śniadaniu.
W południe wskazane jest przyjmowanie preparatów wzmacniających i pobudzających.
Po południu  zaleca się podawanie leków przeciwbólowych, ponieważ w tym czasie
wzrasta wrażliwość na ból.
 Środki przeciwalergiczne, nasenne (może lepiej stosować inne niekonwencjonalne  sposoby?!) i uspokajające najlepiej podawać przed snem.
Witamina E i koenzym Q10 najlepiej  wchłaniane są z jelit tylko w obecności tłuszczów, dlatego należy przyjmować je wraz z pokarmem bogatym w tłuszcze { niekoniecznie zwierzęce:)}.
Zażywając leki antykoncepcyjne nie należy  pić naparu z dziurawca, ponieważ równocześnie przyjmowany dziurawiec zmniejsza działanie środków antykoncepcyjnych.

Czym popijać leki?
Leki najlepiej popijać  zwykłą, przegotowaną, wystudzoną wodą, o ile lekarz lub farmaceuta nie zaleci inaczej. Należy pamiętać, że ważna jest ilość wypitego  płynu.   Do popicia leków i suplementów zaleca się ok. 200ml wody.
 Wody mineralne wbrew przekonaniu nie zawsze są odpowiednią "popitką".
Niektóre wody mineralne zawierają minerały np. wapń, żelazo, magnez. Pierwiastki te z niektórymi substancjami leczniczymi mogą tworzyć tzw. związki kompleksowe.  Lek związany w taki związek nie ma szansy na wchłonięcie do krwi i jest po prostu wydalony z organizmu. Tak zachowują się m.in. antybiotyki.
Leków nie powinniśmy popijać kawą ani herbatą, gdyż w płynach tych zawarta jest tianina, związek ten może utrudniać wchłanianie niektórych leków. Zawarte w kawie metyloksantyny mogą utrudniać przyswajalność niektórych leków.
Kofeina zawarta w kawie, coli i napojach energetyzujących źle  wpływa na przyswajalność
 np. preparatów z żelaza.
Również soki i nektary, dostępne na rynku ale i te świeżo wyciśnięte, nie są wskazane do popijania leków.
 Kwas cytrynowy zawarty w wielu sokach, osłabia wchłanianie niektórych leków na skutek ich absorbowania.
Dlatego nie popijajmy farmaceutyków sokiem pomarańczowym, grejpfrutowym, aroniowym czy cytrynowym.
 Szczególną uwagę należy zwrócić na sok grejpfrutowy, jest on niebezpieczny na kwaśny odczyn ale także ze względu na zawarte w nim flawonoidy. Flawonoidy roślinne są bardzo  potrzebne i wykazują dobroczynny wpływ na nasz organizm, niestety blokują metabolizm niektórych grup leków, wchodząc z nimi w interakcje, mogą powodować zmienną aktywność substancji leczniczej  
i prowadzić do niepożądanych działań.
 Soku grejpfrutowego nie należy łączyć z lekami nasennymi, przeciwwirusowymi, przeciwalergicznymi,  lekami poprawiającymi motorykę przewodu pokarmowego oraz lekami obniżającymi cholesterol i ciśnienie krwi..
Sok grejpfrutowy a nawet sam  surowy owoc  można spożywać dopiero 4-5 godzin po zażyciu leku. Sokami  owocowymi możemy popijać leki na przeziębienie, byle nie antywirusowe. .
Mleko i napoje mleczne negatywnie  wpływają na wchłanianie niektórych leków z przewody pokarmowego.
Zawarty  w napojach mlecznych wapń może tworzyć z niektórymi lekami związki kompleksowe,
 utrudniając ich wchłanianie..
Mlekiem nie możemy popijać tabletek  powlekanych, które powinny rozpuścić się w jelitach,  ponieważ mleko może obniżyć kwaśność soku żołądkowego i rozpuścić otoczkę  w żołądku, wywołując silne działanie podrażniające. 
Do popijania leków nie są wskazane również napary ziołowe. Niektóre działają osłonowo na przewód pokarmowy na tyle skutecznie , że nie pozwalają wchłonąć leku w pełnej dawce, zmniejszając w ten sposób  skuteczność.
Wiadomo, że   alkohol nie nadaje się do popijania leków. Alkohol  podawany równocześnie z lekami np. z przeciwgruźliczymi  lub uspokajającymi może być zgubny w skutkach i prowadzić  nawet do śmierci.


Interakcje pokarmowe
Na przyswajanie leków wpływają także substancje zawarte w naszym pożywieniu.
Są leki , które lepiej wchłaniają się wraz z pożywieniem,  inne nie mogą przedostać się do krwi, gdy w przewodzie pokarmowym znajduje się pokarm.
Błonnik wykazuje dobroczynny wpływ na nasz przewód pokarmowy, ale nadmiar  błonnika w diecie  może hamować wchłanianie witamin, minerałów i niektórych leków.
Tłuszcze są dobrym rozpuszczalnikiem niektórych grup leków, dzięki czemu lepiej wchłaniają się np.: leki przeciwdepresyjne , leki przeciwgrzybicze, oraz  koenzymQ10 i witamina E.
Nadmiar tłuszczu w diecie może powodować zbyt duże ich wchłanianie i pojawienie się objawów
przedawkowania tych leków.
Posiłki mleczne negatywnie  wpływają  na wchłanianie leków z przewodu  pokarmowego, dotyczy to m.in.antybiotyków i tabletek powlekanych dojelitowych.
 Tyramina zawarta  przejrzałych bananach , żółtym serze, kwaśnej śmietanie, czekoladzie, owocach mango w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi może być przyczyną wystąpienia groźnego w skutkach  przełomu nadciśnieniowego ( gwałtowny wzrost ciśnienia krwi).
 Preparaty żelaza,  wapnia i magnezy podawane wraz z lekami,  mogą ograniczyć działanie  niektórych leków.

Zażywając leki pamiętajmy o podstawowych zasadach, by nasze leczenie było bezpieczne i skuteczne.
W razie jakichkolwiek niejasności  skonsultujmy się z lekarzem.

1 komentarz:

Joanna Jamróz pisze...

własnie to dobrze jest wiedziec bo czasami sami nie wiemy kiedy sobie szkodzimy ograniczajac wchlanianie substancji czynnej z leku...
pozdr.,
http://your-naturalhealth.blogspot.com/